Wat is veterinaire chiropractie?

Veterinaire chiropractie is een manuele behandelmethode die kan worden gebruikt in aansluiting op de reguliere diergeneeskunde. Alleen een dierenarts of een humaan chiropractor kan een opleiding Veterinaire chiropractie volgen. In Nederland bestaat hiervoor geen volledige opleiding. Veterinaire chiropractie is een zeer gecontroleerde behandelmethode die met de handen wordt uitgevoerd en er wordt bij chiropractie geen gebruik gemaakt van hamers.

Chiropractie houdt zich bezig met de diagnose, behandeling en preventie van stoornissen in het bewegingsapparaat, met name de wervelkolom en het bekken. Chiropractie gaat uit van het principe dat een goed functionerend zenuwstelsel essentieel is voor een goede gezondheid en optimale lichamelijke prestaties. Belangrijk voor een goede werking van het zenuwstelsel is een wervelkolom zonder bewegingsbeperkingen.

De chiropractie richt zich op  de ‘motion units’ in het lichaam. Een motion unit bestaat uit een gewricht en de daarbij horende structuren, zoals banden, spieren, pezen en zenuwen. Deze motion units worden nagelopen op hun beweeglijkheid, met name in de wervelkolom en het bekken. Wanneer er in een motion unit een veranderde beweeglijkheid wordt vastgesteld wordt gesproken van een blokkade of een segmentale dysfunctie. Dit kan gepaard gaan met pijn, warmte, zwelling en spierspasmen, maar dat hoeft niet.

Wanneer er een verandering in de beweeglijkheid wordt gevonden, wordt de mobiliteit handmatig hersteld door middel van een manipulatie. De manipulatie vindt altijd plaats zo dicht mogelijk bij de rotatie-as van het gewricht, waardoor de benodigde kracht minimaal is. Tijdens de manipulatie kan een ‘plop’ gehoord worden, waarvan het woord ‘kraken’ is afgeleid. Deze plop ontstaat door een daling van de druk in het gewricht tijdens de manipulatie en er is dus niets beschadigd. De manipulatie vindt namelijk plaats binnen de normale grenzen van het gewricht en is volkomen veilig.

Wat gebeurt er als er een blokkade aanwezig blijft?

• Als er een blokkade aanwezig is in één gewricht van de wervelkolom (een zogenaamd facetgewricht), heeft dit uiteraard invloed op de rest van de wervelkolom, die daardoor in zijn geheel minder flexibel wordt.
• Doordat er een blokkade is, moet het lichaam hiervoor compenseren in andere delen van het lichaam, die daardoor zwaarder belast zullen worden. De biomechanica van het paard is verstoord door de blokkade. Wanneer het dier zijn lichaam biomechanisch gezien niet gebruikt, zoals het zou moeten, komen er veel grotere en andere krachten op het bewegingsapparaat te staan. Hierdoor neemt de kans op blessures toe.
• Een blokkade tussen twee wervels benadeelt de werking van het zenuwstelsel. Enerzijds direct, doordat de zenuwen die tussen de wervels uittreden uit het ruggenmerg, samengedrukt kunnen raken. Afwijkingen in de beweging van de wervelkolom kunnen via deze zenuwbanen lichamelijke klachten elders in het lichaam veroorzaken. Anderzijds doordat de spieren rondom het gewricht niet meer normaal functioneren. Rondom de wervelkolom liggen enorm veel kleine spiertjes. In die spieren liggen zeer belangrijke receptoren die het zenuwstelsel sterk beïnvloeden. Wanneer er stoornissen in het zenuwstelsel optreden, kan o.a. de coördinatie verminderen waardoor het paard zich eerder blesseert.

Het sederen van paarden voor een chiropractische behandeling is niet gewenst. De spierspanning neemt hierdoor af waardoor blokkades minder goed te voelen zijn. Hierdoor en doordat het zenuwstelsel beinvloedt wordt door de sedatie, is een behandeling minder effectief. Bovendien neemt het risico op complicaties toe doordat je de stabilisatie van de gewrichten vermindert. De meeste paarden laten een behandeling gelukkig ook uitstekend toe zonder sedatie.

Er wordt vaak gevraagd naar het verschil tussen chiropractie en osteopathie. Bij dieren verschillen deze therapievormen niet heel veel van elkaar, in de humane sector is het verschil groter. In het kort is osteopathie minder gericht op neurologie (de werking van het zenuwstelsel) en maakt een osteopaat meer gebruik van langere hefboomtechnieken. Zowel chiropractie als osteopathie kunnen goede resultaten geven, mits de behandeling plaats vindt door een deskundig persoon.